Chế độ ăn uống hàng ngày có ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Nhiều nghiên cứu cho thấy mô hình ăn uống kiểu phương Tây – giàu thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ, ngũ cốc tinh chế và đồ uống nhiều đường – có liên quan đến nguy cơ cao hơn đối với một số bệnh ung thư. Ngược lại, khẩu phần ăn giàu rau củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt lại giúp bổ sung chất xơ, vitamin và hợp chất chống oxy hóa có lợi cho cơ thể.
Dưới đây là ba nhóm thực phẩm được các chuyên gia dinh dưỡng và tổ chức y tế cảnh báo nên hạn chế để giảm nguy cơ ung thư.
1. Thịt chế biến sẵn
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), các loại thịt chế biến như thịt nguội, xúc xích, thịt xông khói (bacon) và hot dog được xếp vào nhóm 1 – nhóm có bằng chứng rõ ràng về khả năng gây ung thư ở người.
Trong quá trình bảo quản, thịt chế biến thường được bổ sung nitrit hoặc nitrat. Khi vào cơ thể, các chất này có thể chuyển hóa thành hợp chất N-nitroso – được cho là làm tổn thương tế bào ruột và làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy việc tiêu thụ thường xuyên thịt chế biến có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Để giảm rủi ro, có thể thay thế bằng nguồn đạm ít qua chế biến như ức gà, cá, trứng hoặc các loại đậu. Tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn cũng góp phần hỗ trợ hệ tiêu hóa và hạn chế viêm.
2. Đồ uống có đường
Nước ngọt, nước tăng lực, trà sữa, cà phê pha nhiều siro hoặc các loại nước giải khát chứa đường bổ sung có thể góp phần làm tăng cân và rối loạn chuyển hóa. Thừa cân, béo phì là yếu tố nguy cơ đã được xác định đối với nhiều loại ung thư như đại trực tràng, vú và tụy.
Bản thân đường không trực tiếp “nuôi” tế bào ung thư, tuy nhiên việc tiêu thụ quá mức có thể làm tăng insulin và IGF-1 – các yếu tố liên quan đến quá trình tăng sinh tế bào. Khi tình trạng viêm và tích mỡ nội tạng kéo dài, nguy cơ bệnh mạn tính, bao gồm ung thư, cũng tăng theo.
Khuyến nghị dinh dưỡng hiện nay cho rằng lượng đường bổ sung nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày. Thay vì nước ngọt có gas, có thể chọn nước lọc, nước khoáng không đường hoặc nước trái cây nguyên chất với lượng vừa phải.
3. Thịt đỏ
Thịt bò, thịt heo và thịt cừu được IARC phân loại vào nhóm 2A – “có thể gây ung thư cho người”. Nguy cơ này không chỉ phụ thuộc vào loại thịt mà còn liên quan đến cách chế biến.
Khi nấu ở nhiệt độ cao như nướng trực tiếp trên lửa than hoặc chiên cháy xém, thịt có thể sinh ra amin dị vòng (HAA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Các hợp chất này có khả năng gây tổn thương DNA nếu tích tụ lâu dài.
Chuyên gia khuyến nghị nên giới hạn thịt đỏ khoảng 2–3 khẩu phần mỗi tuần. Ướp thịt với tỏi, chanh, dầu ô liu hoặc các loại thảo mộc trước khi nấu có thể làm giảm sự hình thành các hợp chất có hại. Đồng thời, ưu tiên phương pháp chế biến ở nhiệt độ vừa phải như hấp, nấu hoặc nướng lò thay vì nướng trực tiếp trên than.
Tăng cường thực phẩm bảo vệ sức khỏe
Bên cạnh việc hạn chế các nhóm thực phẩm kể trên, bổ sung đa dạng rau xanh, trái cây nhiều màu sắc, ngũ cốc nguyên hạt và protein từ thực vật là chiến lược dinh dưỡng được khuyến khích. Chất xơ và các hợp chất thực vật tự nhiên có vai trò hỗ trợ hệ miễn dịch và giảm viêm.
Ngoài chế độ ăn, duy trì vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần theo khuyến nghị của Hiệp hội Ung thư Mỹ cũng góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.
Điều quan trọng cần nhớ là không một thực phẩm đơn lẻ nào quyết định hoàn toàn nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, những thay đổi nhỏ và bền vững trong ăn uống và lối sống có thể tạo ra khác biệt lớn cho sức khỏe lâu dài.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Hotline: 0358 828 604 – 0943.227.581
Website: https://thuocnamholybavi.vn/ và https://luongylysinhphuc.vn/
Youtube: https://www.youtube.com/@luongylysinhphuc
#HoptacxathuocnamhoLyBaVi #LySinhPhuc #Thuocnamgiatruyen #LyThiNu
