Những bệnh ung thư nào dễ di truyền? 

Ung thư là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Theo thống kê GLOBOCAN 2022, toàn cầu ghi nhận gần 20 triệu ca mắc ung thư mới, cướp đi sinh mạng của hơn 9,7 triệu người mỗi năm. Bên cạnh các yếu tố môi trường, lối sống, ung thư còn có thể xuất phát từ đột biến gen di truyền truyền từ bố mẹ sang con. Vậy những bệnh ung thư nào dễ di truyền? Ai cần tầm soát sớm? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.

Ung thư di truyền là gì?

Ung thư di truyền (Hereditary Cancer) là nhóm bệnh ung thư xuất phát từ đột biến gen có sẵn trong tế bào mầm, được truyền qua nhiều thế hệ trong gia đình. Khác với ung thư do yếu tố môi trường, ung thư di truyền thường:

• Xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn.

• Có nhiều người trong gia đình mắc cùng loại ung thư.

• Nguy cơ phát triển bệnh cao hơn mức bình thường.

Trong đó, bộ đôi gen BRCA1/BRCA2 là những đột biến phổ biến nhất, có liên quan trực tiếp đến nhiều loại ung thư nguy hiểm.

Những bệnh ung thư dễ di truyền nhất hiện nay

Nhiều nghiên cứu y khoa đã xác định các đột biến gen di truyền làm tăng nguy cơ mắc một số loại ung thư phổ biến. Dưới đây là những bệnh có tỷ lệ di truyền cao:

1. Ung thư vú

Ung thư vú là bệnh có liên quan mạnh mẽ đến đột biến gen BRCA1/2.

• 10–17% ung thư vú thể tam âm liên quan đến di truyền.

• 6% ung thư vú thụ thể nội tiết dương tính cũng có yếu tố gen.

Tại Việt Nam, GLOBOCAN 2022 ghi nhận:

• 24.563 ca mắc mới

• 10.008 ca tử vong mỗi năm

Ung thư vú di truyền thường xuất hiện sớm và tiến triển nhanh, vì vậy việc tầm soát định kỳ rất quan trọng.

2. Ung thư buồng trứng

Khoảng 15% ca ung thư buồng trứng có liên quan đến đột biến gen di truyền, chủ yếu là BRCA1/2. Đây là bệnh lý nguy hiểm vì khó phát hiện ở giai đoạn đầu.

Số liệu tại Việt Nam:

• 1.534 ca mắc mới

• 1.003 ca tử vong mỗi năm

3. Ung thư tuyến tiền liệt

Ở nam giới, ung thư tuyến tiền liệt có tỷ lệ di truyền tương đối cao: 5–10%. Đột biến BRCA2 làm tăng nguy cơ mắc bệnh gấp nhiều lần so với người không mang gen bất thường.

• Việt Nam ghi nhận 5.875 ca mắc mới và 2.800 ca tử vong mỗi năm.

4. Ung thư tụy

Ung thư tuyến tụy đứng trong nhóm bệnh có tiên lượng xấu nhất.
Khoảng 5–7% trường hợp có yếu tố di truyền.

Tại Việt Nam:

• 1.251 ca mắc mới

• 1.226 ca tử vong mỗi năm gần tương đương, cho thấy mức độ nguy hiểm cực cao.
  

Vì sao cần tầm soát và tư vấn di truyền?

Những người mang gen đột biến di truyền cần được theo dõi bằng phác đồ riêng biệt. Tư vấn di truyền giúp:

• Nhận diện nguy cơ ung thư từ sớm.

• Cá thể hóa phác đồ điều trị cho từng bệnh nhân.

• Tối ưu kết quả điều trị, tăng cơ hội sống.

• Giúp người thân trong gia đình xét nghiệm, tầm soát chủ động.

Đặc biệt, đối với ung thư vú và buồng trứng, phát hiện sớm có thể giảm đáng kể nguy cơ tử vong, đồng thời tiết kiệm chi phí điều trị.

Ai nên xét nghiệm gen và tầm soát sớm?

Bạn nên được tư vấn di truyền nếu:

• Trong gia đình có từ 2 người trở lên mắc cùng một loại ung thư.

• Có người thân mắc ung thư vú hoặc ung thư buồng trứng ở tuổi dưới 50.

• Đã từng phát hiện ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư tụy ở độ tuổi trẻ.

• Có người thân mang đột biến BRCA1/BRCA2.

Ung thư di truyền chiếm tỷ lệ không lớn nhưng lại đặc biệt nguy hiểm vì tiến triển nhanh và có xu hướng xuất hiện ở nhiều người trong gia đình. Những bệnh dễ di truyền nhất gồm: ung thư vú, ung thư buồng trứng, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư tụy.

Tầm soát  xét nghiệm gen tư vấn di truyền là “chìa khóa vàng” giúp phát hiện sớm, điều trị hiệu quả và bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.

Nếu bạn hoặc người thân thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy chủ động kiểm tra sớm để có kế hoạch phòng bệnh kịp thời.

THÔNG TIN LIÊN HỆ