Suy dinh dưỡng là tình trạng thường gặp ở người mắc ung thư và có thể tác động tiêu cực đến quá trình điều trị cũng như tiên lượng bệnh. Khi cơ thể không được cung cấp đầy đủ năng lượng và các dưỡng chất thiết yếu, người bệnh dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, suy nhược, giảm khả năng miễn dịch và hồi phục chậm hơn. Chính vì vậy, chăm sóc dinh dưỡng đúng cách đóng vai trò then chốt trong suốt hành trình điều trị ung thư.
Vai trò của dinh dưỡng đối với người bệnh ung thư
Dinh dưỡng là yếu tố nền tảng giúp cơ thể duy trì hoạt động sống và tái tạo tế bào. Đối với bệnh nhân ung thư, nhu cầu dinh dưỡng thường cao hơn người bình thường do cơ thể phải chống chọi với bệnh lý và các phương pháp điều trị kéo dài.
Việc đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất mang lại nhiều lợi ích như:
- Giúp ổn định cân nặng, hạn chế tình trạng sụt cân và suy mòn cơ thể.
- Tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ phòng ngừa nhiễm trùng.
- Giảm mức độ và tần suất tác dụng phụ của phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hay liệu pháp miễn dịch.
- Cải thiện khả năng đáp ứng điều trị và rút ngắn thời gian hồi phục.
- Hỗ trợ quá trình tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, đặc biệt ở bệnh nhân ung thư đường tiêu hóa.
Ngược lại, nếu không được can thiệp kịp thời, suy dinh dưỡng có thể làm giảm hiệu quả điều trị, kéo dài thời gian nằm viện và gia tăng nguy cơ biến chứng.
Nguyên nhân gây suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư
Suy dinh dưỡng ở người mắc ung thư xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó chán ăn và giảm cảm giác ngon miệng là yếu tố phổ biến nhất. Bản thân khối u và các phương pháp điều trị có thể làm thay đổi vị giác, khứu giác, khiến người bệnh ăn không còn ngon miệng hoặc ăn rất ít.
Bên cạnh đó, các triệu chứng như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón, khô miệng, đau họng, viêm loét niêm mạc miệng cũng ảnh hưởng đáng kể đến việc ăn uống và hấp thu chất dinh dưỡng. Những biểu hiện này thường gặp và nghiêm trọng hơn ở bệnh nhân ung thư phổi hoặc ung thư đường tiêu hóa, dễ dẫn đến suy kiệt nếu không được theo dõi và hỗ trợ sớm.
Giải pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng
Khắc phục tình trạng biếng ăn
Biếng ăn là nguyên nhân hàng đầu gây suy dinh dưỡng. Người bệnh nên:
- Chia nhỏ bữa ăn trong ngày, ưu tiên thực phẩm giàu năng lượng và giàu đạm.
- Tăng cường các món dạng lỏng như canh, súp, sinh tố hoặc nước ép.
- Lựa chọn món ăn hợp khẩu vị, thay đổi thực đơn thường xuyên để tránh nhàm chán.
- Duy trì vận động nhẹ nhàng phù hợp thể trạng để kích thích cảm giác đói.
Giảm ảnh hưởng của thay đổi khẩu vị
Trong quá trình hóa trị hoặc xạ trị, khẩu vị có thể thay đổi tạm thời. Người bệnh nên vệ sinh miệng trước khi ăn, chọn thực phẩm dễ ăn, mùi vị nhẹ và có thể ưu tiên đạm thực vật nếu cảm thấy khó chịu với thịt cá.
Cải thiện tình trạng khô miệng, khó nuốt
Để giảm cảm giác khô miệng và hỗ trợ nuốt, người bệnh có thể:
- Ăn thức ăn mềm, nghiền nhuyễn hoặc dạng lỏng.
- Uống thêm nước hoặc canh trong bữa ăn.
- Giữ vệ sinh răng miệng tốt và hạn chế thực phẩm nhiều đường.
Giảm đau họng và viêm miệng
Nên ưu tiên các món mềm như khoai tây nghiền, phô mai, trái cây chín mềm; tránh đồ cay, mặn và thực phẩm có tính axit cao để hạn chế kích ứng niêm mạc.
Hạn chế buồn nôn và nôn
Ăn thành nhiều bữa nhỏ, không để quá đói hoặc quá no, hạn chế uống nhiều nước khi ăn và lựa chọn thực phẩm khô, dễ tiêu sẽ giúp giảm cảm giác buồn nôn.
Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
Thực phẩm cần được bảo quản đúng cách, tránh đồ sống hoặc quá hạn sử dụng. Người bệnh nên rửa tay thường xuyên để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.
Phòng ngừa táo bón
Uống đủ nước mỗi ngày, tăng cường rau xanh, trái cây và sử dụng nước ép ấm hoặc trà không caffeine giúp hỗ trợ nhu động ruột và cải thiện táo bón.
Suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư là vấn đề nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có thể cải thiện nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách. Một chế độ dinh dưỡng khoa học không chỉ giúp nâng cao thể trạng, giảm biến chứng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Vì vậy, bệnh nhân và gia đình cần đặc biệt quan tâm đến dinh dưỡng trong suốt quá trình điều trị ung thư.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Hotline: 0358 828 604 – 0943.227.581
