Phù chân là triệu chứng thường gặp ở người bệnh ung thư giai đoạn cuối, gây cảm giác nặng nề, đau nhức và khó di chuyển. Dù không trực tiếp gây nguy hiểm tính mạng, nhưng tình trạng này khiến người bệnh mệt mỏi, giảm chất lượng cuộc sống đáng kể. Vậy vì sao người bị ung thư giai đoạn cuối lại bị phù chân và có thể khắc phục bằng cách nào?
Nguyên nhân khiến người ung thư giai đoạn cuối bị phù chân
Phù chân ở bệnh nhân ung thư là hậu quả của sự tích tụ dịch trong các mô, do rối loạn tuần hoàn, tắc nghẽn hoặc tổn thương cơ quan nội tạng. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:
1. Tắc nghẽn hệ bạch huyết
Khi ung thư di căn đến hạch bạch huyết ở vùng chậu hoặc bẹn, các tế bào ung thư có thể gây tắc nghẽn đường dẫn lưu dịch, khiến dịch ứ đọng lại ở chân và gây sưng phù.
2. Suy giảm chức năng cơ quan
Ở giai đoạn cuối, ung thư có thể ảnh hưởng đến tim, gan, thận, khiến các cơ quan này hoạt động kém hiệu quả. Khi tim không bơm máu tốt, gan và thận không đào thải được dịch, cơ thể sẽ giữ nước, dẫn đến phù nề, đặc biệt là ở chân.
3. Suy dinh dưỡng và giảm protein máu
Người bệnh ung thư thường chán ăn, sụt cân, thiếu hụt đạm, khiến nồng độ albumin trong máu giảm. Khi thiếu albumin, dịch trong mạch máu dễ thoát ra ngoài mô, gây phù nề toàn thân hoặc tập trung ở chân.
4. Tác dụng phụ của thuốc
Một số thuốc hóa trị hoặc corticosteroid có thể làm tăng giữ nước, gây sưng phù ở tay, chân. Đây là phản ứng phụ thường gặp trong quá trình điều trị.
5. Ít vận động
Do cơ thể suy yếu, bệnh nhân giai đoạn cuối thường nằm nhiều, ít di chuyển, làm máu và dịch bị ứ trệ ở phần thấp của cơ thể, khiến chân bị phù.
Biểu hiện và mức độ phù chân ở người bệnh
Tình trạng phù chân có thể xuất hiện âm thầm rồi tăng dần theo thời gian. Ban đầu, người bệnh chỉ thấy chân sưng nhẹ, nặng nề, sau đó sưng rõ, da căng bóng và khó di chuyển. Một số trường hợp có cảm giác đau âm ỉ, da đổi màu hoặc sờ thấy cứng.
Khi phù lan rộng nhanh hoặc kèm theo khó thở, đau tức ngực, sưng đỏ nóng, người bệnh cần được đưa đi khám ngay vì có thể là dấu hiệu thuyên tắc tĩnh mạch sâu hoặc tràn dịch phổi, rất nguy hiểm.
Cách khắc phục và giảm nhẹ phù chân ở bệnh nhân ung thư
Việc điều trị phù chân tập trung vào giảm khó chịu, cải thiện lưu thông máu và nâng cao chất lượng sống. Một số biện pháp thường được áp dụng gồm:
1. Mang vớ áp lực hoặc băng ép y khoa
Vớ áp lực giúp tạo lực nhẹ lên chân, đẩy dịch ứ đọng trở lại hệ tuần hoàn, giảm sưng và đau. Tuy nhiên, cần mang đúng kích cỡ và theo hướng dẫn của bác sĩ.
2. Nâng cao chân khi nghỉ ngơi
Khi nằm, nên kê chân cao hơn tim để giúp dịch thoát ra dễ hơn. Tránh đứng hoặc ngồi quá lâu ở một tư thế.
3. Duy trì vận động nhẹ
Tập những động tác đơn giản như co duỗi cổ chân, xoay bàn chân hoặc đi bộ chậm, giúp máu lưu thông tốt hơn và giảm phù nề.
4. Ăn uống hợp lý
Giảm muối trong khẩu phần ăn, bổ sung rau xanh, trái cây, đạm thực vật để cải thiện sức khỏe và giảm giữ nước. Tránh thực phẩm chế biến sẵn hoặc chứa nhiều natri.
5. Sử dụng thuốc lợi tiểu (theo chỉ định bác sĩ)
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê thuốc lợi tiểu nhẹ giúp đào thải dịch dư thừa. Tuy nhiên, cần tuân thủ đúng liều lượng để tránh ảnh hưởng đến tim và thận.
Chăm sóc người bệnh bị phù chân tại nhà
Gia đình nên hỗ trợ người bệnh trong vận động, vệ sinh chân hằng ngày và theo dõi tình trạng sưng, màu da. Thường xuyên xoa bóp nhẹ nhàng, giúp giảm căng tức và tránh nhiễm trùng da.
Ngoài chăm sóc thể chất, người thân cũng cần động viên tinh thần, giúp người bệnh cảm thấy thoải mái và an tâm trong quá trình điều trị.
Phù chân ở người bệnh ung thư giai đoạn cuối là dấu hiệu phổ biến, phản ánh sự suy giảm chức năng của cơ thể. Việc chăm sóc đúng cách, phối hợp điều trị y khoa và hỗ trợ tâm lý sẽ giúp người bệnh giảm khó chịu, duy trì sinh hoạt tốt hơn và nâng cao chất lượng cuộc sống.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Hotline: 0358 828 604 – 0943.227.581